Data publikacji: 10 czerwca 2025

Nitka po nitce. Jak w School of Form projektujemy tekstylia przyszłości

Autor(ka) artykułu: Magdalena Miszewska

Nasze projekty

Nowoczesne i ekologiczne tekstylia można zaprogramować od podstaw, a surowa wełna to świetny materiał dla… robotów. Pokazały to międzynarodowe warsztaty, które odbyły się w School of Form Uniwersytetu SWPS. Przez kilka dni studentki i studenci z Polski, Francji, Litwy i Niemiec sprawdzali, jak nowoczesne technologie mogą zmieniać sposób myślenia o projektowaniu tekstyliów.

Troje uczestników warsztatów pochyla się nad dużym, pofalowanym arkuszem jasnego filcu. W tle widać fragment ramienia robota KUKA i inne urządzenia warsztatowe.
Uczestnicy warsztatów testują materiał sfilcowany przez robota przemysłowego | Fot. Maria Sadowska

Kiedy tradycyjna technika spotyka nową technologię

Tematem warsztatów było filcowanie igłowe, które polega na łączeniu włókien za pomocą specjalnych igieł, bez użycia dodatkowych spoiw. Jest to jedna z najstarszych technik tekstylnych na świecie, ale uczestnicy zajęć spojrzeli na nią z nowej perspektywy.

Do filcowania wykorzystali narzędzia cyfrowe i robotykę. Programowali ruchy robota, żeby precyzyjnie kontrolować sposób rozmieszczenia włókien w materiale. Dzięki temu powstawały struktury o zróżnicowanych właściwościach – miękkie lub sztywne, gęstsze lub lżejsze, mniej lub bardziej przezroczyste.

Od origami do kodowania

Warsztaty nie polegały na realizowaniu gotowych instrukcji. Ich celem było poszukiwanie i testowanie. A droga do prototypów prowadziła przez różne doświadczenia projektowe.

Uczestniczki i uczestnicy rozpoczęli od wykładu o filcowaniu, by potem zająć się składaniem origami. Te ćwiczenia pozwoliły im zrozumieć, jak linie zgięcia wpływają na strukturę materiału.

Kolejnym etapem były eksperymenty z filcem. Studenci i studentki sprawdzali, jak przełożyć wstępne koncepcje na materiał, a następnie rozwijali swoje pomysły poprzez prototypowanie i konsultacje projektowe.

Najbardziej intensywna część programu odbywała się w warsztacie KUKA, gdzie robotyczne ramię filcowało wełnę zgodnie z parametrami zaprogramowanymi przez studentki i studentów. Uczestnicy warsztatów pracowali w małych, interdyscyplinarnych grupach pod okiem Agaty Kyci i Sary Boś. Obserwowali, jak cyfrowy model stopniowo zamienia się w fizyczny obiekt, a każda kolejna próba pozwalała im lepiej zrozumieć zależności między materiałem, formą i kodem.

Finałem warsztatów były prezentacje projektów oraz wspólna dyskusja nad rezultatami pracy. W efekcie powstał zbiór koncepcji i prototypów, które pokazują, jak filcowanie z wykorzystaniem robota może pomóc w projektowaniu nowych, bardziej zrównoważonych materiałów dla wzornictwa i architektury.

Międzynarodowa wymiana doświadczeń

Warsztaty „Thread by Thread, Bit by Bit” odbyły się pod koniec kwietnia. Zostały zrealizowane w formule Erasmus Blended Intensive Programme (BIP), która łączy spotkania online z intensywną pracą stacjonarną. W warsztatach uczestniczyli studenci i studentki School of Form oraz L’École de design Nantes Atlantique, Vilnius Academy of Arts i Universität der Künste Berlin.

Zespół dydaktyczny

Sfinansowane ze środków UE. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji. Unia Europejska ani podmiot udzielający dotacji nie ponoszą za nie odpowiedzialności.